वाशिङ्टन (रासस/एपी)। इरानसँग जारी युद्धमा अमेरिकाको सैन्य खर्च बढेर ४३ अर्ब ६० करोड अमेरिकी डलर पुगेको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले सांसदहरूलाई उपलब्ध गराएको पछिल्लो अनुमानअनुसार सेप्टेम्बर ३ सम्ममा युद्ध सञ्चालनमा उक्त रकम खर्च भएको हो।
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेयता युद्धको आर्थिक भार निरन्तर बढिरहेको छ। अमेरिकी कंग्रेसनल बजेट कार्यालयले यसअघि अगस्ट १ सम्ममा युद्धमा ३८ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च भएको अनुमान सार्वजनिक गरेको थियो।
युद्धको तीव्रता कायम रहेमा प्रत्येक महिना करिब ३ अर्ब अमेरिकी डलर वा त्यसभन्दा बढी खर्च हुन सक्ने कार्यालयको अनुमान छ।
हतियारमा मात्रै २८ अर्ब १० करोड डलर खर्च
अमेरिकी सेनाको कुल युद्ध खर्चमध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हतियार तथा क्षेप्यास्त्रमा भएको छ। पछिल्लो अनुमानअनुसार हतियारमा मात्रै २८ अर्ब १० करोड अमेरिकी डलर खर्च भएको छ।
अगस्ट १ सम्मको अनुमानमा हतियारका लागि २१ अर्ब ७० करोड डलर खर्च भएको उल्लेख थियो। पछिल्लो विवरणमा यो रकम ६ अर्ब ४० करोड डलरले बढेको छ।
युद्धका क्रममा अमेरिकी सेनाले महँगा क्षेप्यास्त्र तथा अन्य सैन्य सामग्री ठूलो परिमाणमा प्रयोग गरिरहेको यसले देखाउँछ।
क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीमा दबाब
युद्धमा प्रयोग भइरहेका हतियारमध्ये प्रतिरक्षात्मक क्षेप्यास्त्र पनि प्रमुख छन्। विशेषगरी शत्रुका क्षेप्यास्त्र रोक्न प्रयोग हुने प्याट्रियट र थाड प्रणालीका क्षेप्यास्त्रको माग बढेको छ।
युद्धका कारण अमेरिकी क्षेप्यास्त्र भण्डारमा दबाब परेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। युरोपमा अमेरिकी तथा उत्तर एट्लान्टिक सन्धि संगठन (नेटो) का अधिकारीहरूले क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीको अभाव गम्भीर अवस्थामा पुगेको बताएका छन्।
साउदी अरबमा पनि प्रतिरक्षात्मक क्षेप्यास्त्रको भण्डार घटिरहेको र क्षेत्रीय तथा पश्चिमी सहयोगी राष्ट्रहरूसँग थप सहयोग मागिएको विवरणमा उल्लेख छ।
युद्ध सञ्चालन र उपकरणको लागत पनि समेटियो
अमेरिकी सेनाले सांसदहरूलाई उपलब्ध गराएको एक पृष्ठको विवरणमा युद्धपोत, विमान र सैन्य अखडाको सञ्चालनमा लागेको खर्चसमेत समावेश गरिएको छ।
त्यसैगरी युद्धका क्रममा क्षतिग्रस्त वा नष्ट भएका सैन्य उपकरणको लागत र घाइते सैनिकको उपचार खर्च पनि कुल अनुमानमा समेटिएको छ।
तर मध्यपूर्वस्थित अमेरिकी सैन्य अखडामा इरानले पुर्याएको क्षतिको सम्पूर्ण लागत भने यस अनुमानमा समावेश गरिएको छैन।
मध्यपूर्वका अमेरिकी सैन्य अखडामा क्षति
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका महानिरीक्षकको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार इरानी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणबाट मध्यपूर्वका विभिन्न अमेरिकी सैन्य अखडामा सयौँ भवन तथा अन्य संरचना क्षतिग्रस्त वा नष्ट भएका छन्।
कुवेत, बहराइन, कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब, इराक, ओमान र जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य संरचनामा क्षति पुगेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
यी संरचनामा भएको क्षतिको सम्पूर्ण आर्थिक मूल्य ४३ अर्ब ६० करोड डलरको युद्ध खर्च अनुमानमा समावेश गरिएको छैन।
१८ अमेरिकी सैनिकको मृत्यु, ८३० भन्दा बढी घाइते
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार युद्धका क्रममा हालसम्म १८ अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने ८३० भन्दा बढी घाइते भएका छन्।
युद्धले अमेरिकी सरकारमाथि आर्थिक भार बढाउनुका साथै मानवीय क्षतिसमेत निम्त्याएको छ।
थप ९५ अर्ब डलर बजेट माग
युद्धको खर्च बढ्दै गएपछि अमेरिकी सरकारले सैन्य बजेट तथा युद्ध सञ्चालनका लागि थप रकम जुटाउने प्रयास गरिरहेको छ।
अमेरिकी प्रशासनले ९५ अर्ब अमेरिकी डलरको अतिरिक्त बजेट प्याकेजका लागि संसद्सँग अनुरोध गरेको छ। उक्त रकम इरान युद्ध तथा अन्य रक्षा प्राथमिकताका लागि खर्च गर्ने योजना रहेको बताइएको छ।
यसैबीच प्रशासनले आगामी वर्षका लागि १.५ ट्रिलियन अमेरिकी डलरको सैन्य बजेट प्रस्ताव पनि अघि सारेको छ।
विश्व अर्थतन्त्रमा पनि युद्धको प्रभाव
इरान युद्धको असर अमेरिकी सैन्य खर्चमा मात्र सीमित छैन। तेलको मूल्य, अन्तर्राष्ट्रिय बजार र क्षेत्रीय व्यापारमा समेत यसको प्रभाव परेको छ।
विशेषगरी होर्मुज जलडमरूमध्य तथा लाल सागर हुँदै हुने ऊर्जा र व्यापारिक ढुवानीमा अवरोध उत्पन्न हुँदा विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब पर्न सक्ने अमेरिकी कंग्रेसनल बजेट कार्यालयले जनाएको छ।
कार्यालयका अनुसार तेल तथा प्राकृतिक ग्यासको ढुवानीमा आएको अवरोधले आगामी वर्षको सुरुवाती महिनासम्म अमेरिकी मुद्रास्फीतिमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
युद्ध लम्बिए खर्च थप बढ्ने अनुमान
अमेरिकी कंग्रेसनल बजेट कार्यालयले युद्धको तीव्रता कायम रहेमा प्रत्येक महिना करिब ३ अर्ब अमेरिकी डलर वा त्यसभन्दा बढी अतिरिक्त खर्च हुन सक्ने अनुमान गरेको छ।
युद्धको अवधि र सैन्य कारबाहीको तीव्रताअनुसार अमेरिकी आर्थिक भार अझ बढ्न सक्ने देखिएको छ।
फेब्रुअरी २८ मा सुरु भएको सैन्य संघर्षको केही महिनामै सेप्टेम्बर ३ सम्म खर्च ४३ अर्ब ६० करोड डलर पुग्नुले युद्ध सञ्चालनमा अमेरिकाले व्यहोर्नुपरेको ठूलो आर्थिक भारलाई उजागर गरेको छ।
