लन्डन । बेलायतको सत्तारूढ लेबर पार्टीले शुक्रबार विशेष सम्मेलनमार्फत अनुभवी राजनीतिज्ञ एन्डी बर्नह्यामलाई पार्टीको नयाँ नेता तथा देशको आगामी प्रधानमन्त्रीका रूपमा औपचारिक रूपमा पुष्टि गर्दैछ। संसद्मा लेबरको स्पष्ट बहुमत रहेकाले उनले सोमबार १० डाउनिङ स्ट्रिटमा किर स्टारमरको स्थान ग्रहण गर्नेछन्।
सांसदका रूपमा पुनरागमन गरेको चार सातामै ५६ वर्षीय बर्नह्याम प्रधानमन्त्री बन्ने तयारीमा छन्। उनी पछिल्लो एक दशकमा बेलायतका सातौँ प्रधानमन्त्री हुनेछन्। बेलायती राजनीतिमा आफ्नै दलका नेतामाथि सांसदहरूले दबाब सिर्जना गरी नेतृत्व परिवर्तन गराउने परम्पराकै निरन्तरतामा स्टारमरको बहिर्गमनपछि बर्नह्याम नेतृत्वमा पुगेका हुन्।
ग्रेटर म्यानचेस्टरका लगातार तीन कार्यकालका मेयर रहेका बर्नह्याम ‘उत्तरका राजा’ (King of the North) उपनामले पनि परिचित छन्। लेबर नेतृत्वका लागि उनीविरुद्ध कसैले उम्मेदवारी नदिएपछि उनी निर्विरोध नेता चयन भएका हुन्। यसअघि सन् २०१० र २०१५ मा क्रमशः एड मिलिब्यान्ड र जेरेमी कोर्बिनसँग पराजित भएका बर्नह्याम तेस्रो प्रयासमा पार्टी नेतृत्वमा पुग्न सफल भएका हुन्।
सन् २००१ देखि २०१७ सम्म सांसद तथा विभिन्न मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेका बर्नह्यामले पछिल्ला वर्षहरूमा आफूलाई जनमुखी नेताका रूपमा स्थापित गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालको प्रभावकारी प्रयोग, सहज प्रस्तुति र सर्वसाधारणसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने शैलीका कारण उनी व्यापक रूपमा लोकप्रिय बनेका छन्।
लेबर सांसदहरूको विश्वास छ कि बर्नह्यामले स्टारमरभन्दा प्रभावकारी रूपमा जनतासँग संवाद गर्न, जर्जर सार्वजनिक सेवामा सुधार ल्याउन तथा सुस्त अर्थतन्त्रलाई पुनर्जीवित गर्न साहसी नीति अघि सार्न सक्नेछन्। बुधबार पूर्वफुटबलर ग्यारी लिनेकरसँगको पोडकास्टमा उनले बेलायती नागरिकमा आशा र आत्मविश्वास जगाउनु आफ्नो प्राथमिकता हुने बताएका थिए। उनका अनुसार सरकारले देश सही दिशातर्फ अघि बढिरहेको अनुभूति नागरिकमा दिलाउनुपर्नेछ।
सन् २०२९ मा हुने अपेक्षित आमनिर्वाचनअघि आप्रवासनविरोधी नाइजेल फराज नेतृत्वको रिफर्म युके पार्टीको बढ्दो प्रभाव रोक्न पनि बर्नह्याम नै लेबरका लागि सबैभन्दा बलियो विकल्प भएको विश्वास पार्टीभित्र रहेको छ।
स्टारमरले जुलाई २०२४ मा १४ वर्षपछि लेबरलाई सत्तामा फर्काउन सफल भए पनि त्यसपछि घरेलु नीतिगत विवाद, वासिङ्टनका लागि पिटर म्यान्डल्सनलाई राजदूत नियुक्त गर्ने निर्णय तथा स्थानीय निर्वाचनमा कमजोर प्रदर्शनका कारण उनको नेतृत्व निरन्तर दबाबमा परेको थियो।
मे महिनाको स्थानीय तथा क्षेत्रीय निर्वाचनमा लेबरले अपेक्षित नतिजा हासिल गर्न नसकेपछि नेतृत्व परिवर्तनको माग चर्किएको थियो। त्यसपछि जुन १८ मा बर्नह्याम संसदीय उपनिर्वाचन जितेर संसद्मा फर्किएसँगै उनको पक्षमा समर्थन तीव्र रूपमा बढ्यो। अधिकांश सांसदहरूले स्टारमरप्रति समर्थन फिर्ता लिएपछि उनले जुन २२ मा राजीनामा घोषणा गरेका थिए।
संसद्मा शपथ लिएलगत्तै दर्जनौँ सांसदहरूले बर्नह्यामलाई स्वागत गरेका थिए, जसलाई उनीप्रति पार्टीभित्रको बलियो समर्थनको संकेत मानिएको थियो। उनले लेबरका ४०३ सांसदमध्ये ३७९ जनाको समर्थन प्राप्त गरेका छन् भने नेतृत्वका लागि आवश्यक ८१ सांसदको समर्थन जुटाएर चुनौती दिने कुनै उम्मेदवार अघि आएन।
पार्टीको नरम वामपन्थी धारबाट आएका बर्नह्यामले सांसदहरूको विश्वासप्रति आभार व्यक्त गर्दै वेस्टमिन्स्टरकेन्द्रित शासनको सट्टा अधिकार र स्रोतलाई बेलायतका अन्य सहर तथा क्षेत्रसम्म विस्तार गर्ने आफ्नो प्राथमिकता रहेको बताएका छन्। राजधानीबाहिरका क्षेत्रलाई समान विकासको अवसर उपलब्ध गराउने र अर्थतन्त्रलाई सर्वसाधारणमुखी बनाउने उनको प्रतिबद्धता छ।
यद्यपि प्रधानमन्त्रीका रूपमा उनले सुस्त अर्थतन्त्र, बढ्दो सरकारी ऋणको लागत, सार्वजनिक सेवा सुधार, साना डुङ्गामार्फत हुने अनियमित आप्रवासन तथा रिफर्म युकेको बढ्दो राजनीतिक प्रभावजस्ता चुनौतीको सामना गर्नुपर्नेछ। अमेरिका–इरान तनावका कारण ऊर्जा बजारमा देखिएको अनिश्चितता र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका नीतिगत उतारचढावले पनि उनको सरकारमाथि थप दबाब सिर्जना गर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
राजा चार्ल्स तृतीयसँग भेट गरी औपचारिक रूपमा प्रधानमन्त्रीको पदभार ग्रहण गर्ने तयारीमा रहेका बर्नह्यामले सन् २०२४ को चुनावी घोषणापत्रअनुसार मुख्य कर नबढाउने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। साथै रक्षा क्षेत्रमा आगामी चार वर्षभित्र आवश्यक ४.७ अर्ब पाउन्ड अतिरिक्त लगानीको स्रोत व्यवस्थापन गर्नुका साथै कल्याणकारी सुधारका जटिल विषयलाई सन्तुलित रूपमा अघि बढाउनु पनि उनको सरकारका प्रमुख चुनौती हुनेछन्।
